İlk yazımda medeniyet kırılmalarını ve bununla beraber yaşanan değişimleri medya aracılığıyla nasıl normalleştirdiğimizi anlatmaya çalışmıştım. Yazının sonunda ise şu soruyu sormuştum:

“Bunu nasıl değiştirebiliriz? Neler yapabiliriz?”

Bu yazıda biraz da bu sorular üzerinde durmak istiyorum.

Medeniyet kırılmaları meselesi, düşünce dünyamın temel taşlarından birini oluşturuyor. Düşüncelerim zamanla şekillenip dallandıkça, tarihin belirli yönleriyle tekrar ettiği fikri beni uzun süre karamsarlığa sürükledi. Ancak tam da bu karamsarlığın içinde, bir şeyi değiştirebilmenin en önemli şartının umut olduğunu fark ettim.

Bu karamsarlık dönemlerinde ben de özel hayatımda çeşitli zorluklarla mücadele etmeye çalışıyordum. Ne için çabalasam ya elimde kalıyor ya da istediğim şekilde sonuçlanmıyordu. Bir süre sonra karşıma çıkan bazı hadisler ve sahabelerin hayatlarından örneklerle birlikte şunu fark ettim: Allah, yalnızca sonuca değil; o yoldaki çabaya da bakıyordu.

Netice gerçekleşmiş olsun ya da olmasın, insanın samimi çabasının kıymetli olduğunu anlamaya başladım.

Bir gün sosyal medyada karşıma çıkan bir düşünce de bu konuda uzun süre zihnimi meşgul etti. İnsanların; iş, evlilik, çocuk sahibi olmak ya da mülk edinmek gibi meseleleri tamamen bireysel başarı veya başarısızlık olarak değerlendirmesi dikkatimi çekiyordu. Oysa “nasip” kavramı, özellikle iman eden insanlar için yalnızca dilde kalan bir teselli cümlesi değil; gerçekten içselleştirilmesi gereken bir inançtı.

Bugün birçok insan, en küçük bir başarısızlığı dahi kişisel bir eksiklik olarak görüyor. Sürekli başarı fikriyle büyütülen bireyler ise hayatın ilk kırılmasında büyük bir anlamsızlık ve yetersizlik hissiyle karşı karşıya kalabiliyor. Oysa kader, nasip ve çaba arasındaki ilişki çok daha derin bir yere dayanıyor.

Bence bu üçlünün en önemli temeli ise umut.

Ve bugün bunu en çarpıcı şekilde gördüğümüz topluluklardan biri Gazze halkı.

On yıllardır işgal altında yaşamalarına, yarın hayatta olup olmayacaklarını bilememelerine ve her an ölümle yüz yüze olmalarına rağmen; umutlarını ve dirençlerini korumaya devam ediyorlar. Belki de tam olarak bu yüzden dünyanın farklı yerlerinden insanlar, din, dil ve ırk fark etmeksizin aynı vicdani noktada buluşabiliyor.

Bugün “sumud” anlayışı etrafında oluşan dayanışma hareketleri de bunun bir örneği. Ablukayı yalnızca fiziksel değil, zihinsel olarak da kırmaya çalışan insanlar; sonuçtan emin olmasalar bile umut etmeye, çaba göstermeye ve harekete geçmeye devam ediyorlar.

Türkiye’den yola çıktılar. Sonucunu hep beraber izlesek de tarihe ve tarihin doğru yerinde durmaya tanıklık edeceğiz.

Gazze’ye ulaşırlar mı, ulaşamazlar mı; başarılı olurlar mı, olmazlar mı bilmiyoruz. Ancak umut ettiklerini, kadere iman ettiklerini ve çaba göstermekten vazgeçmediklerini görüyoruz.

Belki de medeniyet dediğimiz şey tam olarak budur:

İnsanların ortak bir vicdan, ortak bir umut ve ortak bir çaba etrafında yeniden bir araya gelebilmesi.

Çünkü bazen bütün uyuyanları uyandırmak için yalnızca bir kişinin uyanık kalması yeterlidir.